Bocavirus (HBoV) Enfeksiyonu

Çocuklarda Üst Solunum Yolu Enfeksiyonlarının Gizli Aktörü

İnsan Bocavirus (HBoV), 2005 yılında keşfedilmiştir. HBoV bir DNA virüsüdür. Günümüzde tanımlanmış dört tane genotipi bulunmaktadır. 

• HBoV-1: Dünya genelinde solunum yolu enfeksiyonlarından sorumludur. Sıklıkla bronşiolit ve pnömoniye neden olur. 
• HBoV-2, 3 ve 4: Çocuklarda en çok akut gastroenterit tablosu yaparlar. bu tipin solunum yolu hastalıklarındaki rolü minimaldir.

Özellikle beş yaş altı çocuklarda görülen akut solunum yolu enfeksiyonlarının en sık saptanan dördüncü veya beşinci viral etkenidir. HBoV enfeksiyonları genellikle kış sonu ve ilkbahar aylarında sık görülür. En sık etkilenen 6 ay ile 3 yaş arası çocuklardır.

Bocavirüs, bir “ko-enfeksiyon şampiyonu”dur

Ko-enfeksiyon kişide aynı anda iki veya daha fazla virüs, bakteri, mantar veya parazitin birlikte hastalık yapması demektir. Yani ko-enfeksiyon, kişinin aynı anda birden fazla cephede savaşması durumudur. Bocavirüs geçiren çocukların %30 ile %70’inde Bocavirüs ile birlikte RSV (Respiratuar Sinsityal Virüs), Rinovirüs (Nezle virüsü), Adenovirüs, İnfluenza virüsü gibi virüsler de bulunmaktadır. 

Ko-enfeksiyon neden önemlidir?

Ko-enfeksiyon, mevcut enfeksiyonun şiddetini arttırdığı, laboratuvar testleri ile tanı koymayı zorlaştırdığı için önemlidir. Aynı zamanda ko-enfeksiyon varlığında tedavi de değişir. Eğer bir virüs ve bir bakteri aynı anda enfeksiyon yapıyorsa (viral-bakteriyel ko-enfeksiyon), antiviral tedavinin yanında antibiyotik kullanımı da zorunlu hale gelmektedir. 

Bocavirüs çocuklarda hangi bulgulara yol açar?

• Üst solunum yolunda rinit, farenjit ve öksürük gibi bulgularla ÜSYE benzer bir tablo oluşturur.

• Alt solunum yolunda özellikle hışıltılı solunum (wheezing) ile seyreden bronşiolit, pnömoni ve krup gibi tablolara neden olabilir. Özellikle çocuklarda ilk hışıltı atağının tetiklenmesi ve astım alevlenmelerinden sorumludur. 
• Gastrointestinal sistemde özellikle bulantı, kusma ve ishal ile seyreden özellikle HBoV 2-4 tipinin neden olduğu akut gastroenterit tablosuna yol açar. 

Bocavirüs tanısı nasıl konur?

Bocavirüs enfeksiyonlarında laboratuvarda CRP yükselmesi ve lökosit sayısında artış gibi hafif ve spesifik olmayan bulgular vardır. Ancak bakteriyel ko-enfeksiyon olursa bu değerler çok yükselebilir. 

Çekilen akciğer grafisinde peribronşiyal kalınlaşma, interstisyel infiltratlar ve bazen atelektazi izlenebilir. Bunlar da her akciğer enfeksiyonlarında görülebilen spesifik olmayan bulgulardır. 

Standart kültür yöntemleriyle Bocavirüsün üretilmesi zor olduğu için tanı tamamen PCR yöntemi ile konabilir. Serolojik testler de enfeksiyonun alevlendiği dönemde IgM de pozitiflik ve IgG titresinde 4 kat artış gözlenebilir. Ancak bu yöntemler ile geçirilmiş enfeksiyon ile akut enfeksiyon ayırt edilebilir.

Bocavirüs enfeksiyonu tedavisi

Henüz Bocavirüse özgü bir antiviral ilaç veya aşı bulunmamaktadır. Tedavinin en önemli  basamağı destek tedavisidir. Hışıltılı çocuklarda steroid ve nebulizatör ile uygulanan bronkodilatör tedavisi kullanılabilir. Ko-enfeksiyon durumlarında eşlik eden bakteriye göre antibiyotik tedavisi de eklenebilir. 

Bocavirüs enfeksiyonda korunma

Diğer birçok viral enfeksiyonda olduğu gibi Bocavirüs enfeksiyonu da damlacık yoluyla bulaştığı için hastanın toplumdan izolasyonu, el yıkama ve maske uygulama korunmada en önemli faktörlerdendir. 

Sonuç: 

Bocavirüs enfeksiyonu özellikle hışıltılı çocuklarda ve nedeni açıklanamayan ağır pnömoni tablolarında akla gelmelidir. Yıllar içinde virüs hakkında çalışmalar arttıkça daha çok bilgi edinilerek yeni ve spesifik tedavi yöntemleri geliştirilecektir.